“…καὶ λοιπὸν οἱ Ἕλληνες ἧσαν μόνοι Αὐτοκράτορες Ῥωμαίων καὶ οὐχὶ καὶ ἄλλοι.
Είναι γνωστή η διεκδίκηση του ρωμαϊκού αυτοκρατορικού τίτλου που έφεραν οι Βυζαντινοί από διάφορους λαούς, ειδικά από τους Φράγκους και τους Γερμανούς της δυτικής Ευρώπης. Όπως και οι Βυζαντινοί Ρωμαίοι, έτσι και οι μετα-βυζαντινοί Έλληνες/Ρωμιοί δεν έμεναν αδιάφοροι απέναντι στις αμφισβητήσεις. Όταν λοιπόν ο Ιταλός καρδινάλιος Bellarmino (γνωστός για την εμπλοκή του στην δίκη του Γαλιλαίου και τη διαμάχη του πάπα με τον Ιάκωβο Α’ της Αγγλίας σχετικά με τον όρκο πίστεως των Καθολικών) επανέλαβε την θέσης περί μεταφοράς της αυτοκρατορικής εξουσίας στους Φράγκους μέσω του πάπα, ο πατριάρχης Ιεροσολύμων απάντησε.
Ο Δοσίθεος Β’ των Ιεροσολύμων (1669-1707) έγραψε ένα ογκώδες ιστορικό έργο, “Ἱστορία περὶ τῶν ἐν Ἰεροσολύμοις Πατριαρχευσάντων” ή Δωδεκάβιβλος, στο οποίο αναιρούσε τους διάφορους θεολογικούς και ιστορικούς ισχυρισμούς των παπικών. Μεταξύ των οποίων, αναιρεί την λογική της υπαγωγής του ρωμαϊκού αυτοκρατορικού τίτλου στον πάπα, και βεβαιώνει ότι ο τίτλος έμεινε στους Έλληνες:
Βιβλίο Ζ, κεφ. Ε’, παρ. ΣΤ’ (σελ. 668 της πρωτότυπης έκδοσης του 1715/22)
τόμος Ζ’-Η’, σελ. 89 κ. εξ. σύγχρονης έκδοσης Βασ. Ρηγοπούλου, 1983
E. Deledemos, Δοσιθέου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων Ἱστορία περὶ τῶν ἐν Ἰεροσολύμοις Πατριαρχευσάντων, ἄλλως καλουμένη Δωδεκάβιβλος Δοσιθέου, vol. 4, Θεσσαλονίκη: Ἐκδοτικός Οἶκος Βασ. Ρηγοπούλου, 1983.
“Ἀλλὰ ῥητέον πρῶτον, ὅτι ἡ Βασιλεία οὐ μετηνέχθη ἀπὸ τῶν Ἑλλήνων εἰς τοὺς Γερμανούς, ἀλλ’ ἔμεινεν ὡς ἦν, ἀποδεχομένου καὶ τοῦ Πάπα τοὺς Αὐτοκράτορας καὶ μὴ θέλοντος, ὡς καὶ Νικόλαος Κουζᾶνος ὁ Καρδηνάλις καὶ Ἐνρῖκος Καλτέϊζεν Ἀρχιεπίσκοπος Νιδροσίας καὶ οἰκειακὸς τοῦ Πάπα συνεπέραναν ἀπὸ ἀρχαίων ἱστορικῶν. καὶ λοιπὸν οἱ Ἕλληνες ἧσαν μόνοι Αὐτοκράτορες Ῥωμαίων καὶ οὐχὶ καὶ ἄλλοι.”
[…]
“ἔνατον, πολλοὶ θέλουσιν, ὡς εἴρηται ἀνωτέρω, καὶ τὸν λαὸν τῆς Ῥώμης ψηφίσασθαι τὸν Κάρολον δεήσει δῆθεν τοῦ Λέοντος. ἀλλὰ τὶ ἄλλο ματαιότερον, ἢ αὐθαδέστερον ἦν, ὡς τὸ εἰπεῖν τινὰς ἢ τὸν Πάπαν ἀφ’ ἑαυτοῦ, ἢ δεηθέντα τοῦ λαοῦ τῆς Ῥώμης, μεταβαλεῖν, ἢ χαρίσασθαι βασιλείαν, ὅπου τῶν Ῥωμάνων τῆς ἐλευθερίας ἀπολεσθείσης πρὸ πολλοῦ ὠμοσμένα ἀνδράποδα ἦσαν τῶν Αὐτοκρατόρων οἱ Πάπαι, καὶ μάλιστα πρὸ εἴκοσιν ἐτῶν τοῦ Καρόλου βίᾳ ἁρπάσαντος τὴν Ἰταλίαν ὡς ἐπιτοπλεῖστον ἀπὸ τῆς ἐξουσίας τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν, ὁ Πάπας Ἀδριανὸς καὶ οἱ Ῥωμᾶνοι, καὶ πᾶσα ἡ Σύνοδος, προτεθέντων καὶ φρικτῶν ὅρκων καὶ ἀρῶν καὶ ἀναθεματισμῶν, ἔγνωσαν καὶ ἔστερξαν ἑαυτοὺς ὑποκειμένους τῷ βίᾳ κληθέντι Αὐτοκράτορι Καρόλῳ,…”
[…]
ἑνδέκατον αὐτὴ ἡ φωνὴ ΜΕΤΑΒΟΛΗ, ἐλέγχει τοὺς παπιστὰς ὡς ψεύστας, διότι εἰ οἱ Πάπαι μετέβαλον τὴν βασιλείαν ἀπὸ τῶν Ἑλλήνων εἰς τοὺς Φράγγους, χρεία ἦν τοὺς Ἕλληνας μὴ ἔχειν αὐτήν, καὶ πῶς καὶ οἱ Φράγγοι πρῶτον, καὶ ὕστερον οἱ Γερμανοὶ Αὐτοκράτορες ἐνομίσθησαν, καὶ αὐτοὶ οἱ Πάπαι ἔγραφον καὶ εἶχον τοὺς Κωνσταντινουπόλεως Βασιλεῖς Αὐτοκράτορας, καὶ μάλιστα μείζονας ἑαυτῶν;”
*Σημειωτέον, πως ο Δοσίθεος χρησιμοποιεί τον όρο Ρωμάνοι για τους Λατίνους/Ρωμαίους της Ιρταλίας, ούτως ώστε να μην υπάρξει σύγχυση με τους Έλληνες-Βυζαντινούς Ρωμαίους.
Πηγή: Chrysoloras (AlYunan00 – X) 07/02/2024