Έναν αιώνα συνεχούς παρουσίας συμπληρώνει φέτος ελληνόφωνη εφημερίδα της Αυστραλίας «Ελληνικός Κήρυκας» (The Greek Herald), η οποία ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1926.
Όπως έγινε γνωστό, για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων διοργανώνεται επετειακή εκδήλωση στα τέλη Μαΐου 2026 στο Κοινοβούλιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, σε μια συμβολική αναγνώριση του διαχρονικού της ρόλου στην ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής, του δημόσιου διαλόγου και της πολυπολιτισμικής παρουσίας στην Αυστραλία.
Η εφημερίδα ιδρύθηκε σε μια περίοδο, κατά την οποία οι πρώτες γενιές Ελλήνων μεταναστών στην Αυστραλία αναζητούσαν τρόπους έκφρασης και εκπροσώπησης.
Από τα πρώτα της χρόνια λειτούργησε ως σημείο αναφοράς για την ελληνική παροικία, καταγράφοντας την καθημερινότητα των μεταναστών, τις εξελίξεις στην Ελλάδα αλλά και την πορεία ένταξης των Ελληνοαυστραλών στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Στη διάρκεια των δεκαετιών που ακολούθησαν, οι σελίδες του «Ελληνικού Κήρυκα» κατέγραψαν σημαντικές ιστορικές στιγμές, από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μάχη της Κρήτης έως την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ελλάδα και τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Η εκδότρια και διευθύνουσα σύμβουλος της εφημερίδας, Δήμητρα Σκάλκου, σημείωσε ότι η συμπλήρωση ενός αιώνα ζωής σηματοδοτεί κάτι πολύ περισσότερο από τη διάρκεια στον χρόνο.
«Εδώ και έναν αιώνα, ο ‘Ελληνικός Κήρυκας’ υπάρχει γιατί οι κοινότητες χρειάζονται να βλέπουν την παρουσία και την ιστορία τους να αποτυπώνονται στον δημόσιο λόγο», ανέφερε και προσέθεσε:
«Ξεκινήσαμε ως μια ελληνόγλωσση εφημερίδα που βοηθούσε τους μετανάστες να προσανατολιστούν σε μια νέα χώρα. Σήμερα απευθυνόμαστε σε ολόκληρη την Αυστραλία, στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα για ζητήματα ταυτότητας, δικαιοσύνης, ισότητας και συμμετοχής στην κοινωνική ζωή. Ο ρόλος μας ήταν πάντοτε να καταγράφουμε την ιστορία την ώρα που γράφεται και να διασφαλίζουμε ότι οι φωνές των μεταναστών δεν θα χαθούν, δεν θα ξεχαστούν και δεν θα περιθωριοποιηθούν».
Σήμερα η εφημερίδα λειτουργεί ως δίγλωσση πλατφόρμα ενημέρωσης, αναρτώντας περιεχόμενο στα Ελληνικά και στα Αγγλικά και απευθύνεται τόσο στην πρώτη γενιά μεταναστών όσο και στις νεότερες γενιές Ελληνοαυστραλών. Παράλληλα, διατηρεί ένα εκτενές αρχείο που ξεπερνά τις 500.000 σελίδες, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια της ιστορίας της ελληνικής διασποράς.
Η «ΑΥΣΤΡΑΛΙΣ»
Η πρώτη ελληνική εφημερίδα της Αυστραλίας ήταν η «Αυστραλίς», με εκδότη, συντάκτη και τυπογράφο τον Στρατή Βενλή, γεννημένο στην Αίγυπτο, από Μυτιληνιούς γονείς.
Ο Βενλής έφτασε στη Δυτική Αυστραλία το 1904 και παρέμεινε εκεί για οκτώ χρόνια, ώσπου το 1912 μετακόμισε στη Μελβούρνη και την άλλη κιόλας χρονιά, το 1913, έβγαλε την εφημερίδα του, εγκαινιάζοντας έτσι τον ελληνόφωνο Τύπο στην Πέμπτη Ήπειρο.
Πρωτοπόρο και σπουδαίο για την παροικία, ήταν και το τυπογραφείο που ίδρυσε ο Βενλής, με τυπογραφικά στοιχεία, που καθώς φαίνεται έφερε από την Αίγυπτο.
Στο τυπογραφείο αυτό, που από την αρχή έκανε διάφορες τυπογραφικές εργασίες, στοιχειοθετήθηκε το 1916 και το πρώτο ελληνικό βιβλίο, το περίφημο «Η Ζωή εν Αυστραλία».
Η εφημερίδα του Βενλή αρχικά εκδιδόταν σε μικρό σχήμα και είχε τέσσερις σελίδες. Αργότερα, η συνέχιση της έκδοσης με τα 80 και 100 φύλλα κυκλοφορίας αποτέλεσε πραγματική δοκιμασία. Παρ’ όλα αυτά η «Αυστραλίς» κράτησε.
Αραιώνοντας τις εκδόσεις της, όταν δεν γινόταν αλλιώς, πέρασε τη θύελλα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και αμέσως μετά μετακόμισε στο Σίδνεϊ, ελπίζοντας ότι εκεί, όπου ζούσαν περισσότεροι Έλληνες, θα είχε καλύτερη τύχη. Οι αντικειμενικές δυσκολίες όμως παρέμεναν, ώσπου στο τέλος, υποχρεώθηκε να την πουλήσει στον ιερέα Δ. Μαρινάκη, εφημέριο της Κοινότητας Σίδνεϊ.
Στη συνέχεια, η εφημερίδα μετονομάστηκε σε «Εθνικό Βήμα», άλλαξε ακόμα τρεις- τέσσερις ιδιοκτήτες, για να φτάσει στις μέρες μας ως το «Βήμα της Εκκλησίας» και με νέο ιδιοκτήτη την Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας.
Η δεύτερη ελληνική εφημερίδα που εκδόθηκε στην Αυστραλία ήταν η «Ωκεανίς» που κυκλοφόρησε το 1914. Εκδότης της ήταν ο Γεώργιος Νικολαΐδης, που καταγόταν από την Κύπρο και μετανάστευσε, μέσω Αιγύπτου, στην Αυστραλία το 1913.
Η «Ωκεανίς», η πρώτη ελληνική εφημερίδα της Νότιας Αυστραλίας κυκλοφορούσε σε όλη την ήπειρο, ακόμα και στη Νέα Ζηλανδία.
Στα 100 χρόνια της ιστορίας του ελληνικού Τύπου στην Αυστραλία εκτιμάται ότι κυκλοφόρησαν σχεδόν 110 ελληνικές εφημερίδες.
Τα τελευταία χρόνια όμως οι ομογενειακές εφημερίδες συρρικνώνονται και μόνο τρεις κυκλοφορούν μια ή περισσότερες φορές την εβδομάδα: ο «Νέος Κόσμος», ο «Ελληνικός Κήρυκας» και «Τα Νέα».