Το όνομά της είναι συνώνυμο της απόλυτης ομορφιάς, του μοιραίου έρωτα και της καταστροφής. Η Ωραία Ελένη της Σπάρτης υπήρξε το «πρόσωπο που καθέλκυσε χίλια πλοία», η γυναίκα για την οποία γράφτηκαν τα σπουδαιότερα έπη και χύθηκε άφθονο αίμα στα πεδία των μαχών της Τροίας.
Όμως, πίσω από το λαμπερό προσωπείο της γυναίκας που δίχασε τον αρχαίο κόσμο, κρύβεται ένας μύθος γεμάτος σκιές, παραλλαγές και σκοτεινά μυστικά. Πέρα από την κλασική αφήγηση του Ομήρου, υπάρχουν πτυχές της ζωής της που σπάνια διδάσκονται.
Ας βουτήξουμε στα άδυτα της ελληνικής μυθολογίας μέσα από τις πιο συχνές ερωτήσεις για τη μυθική βασίλισσα, ανακαλύπτοντας 5 αναπάντεχα γεγονότα που αλλάζουν όλα όσα νομίζαμε πως γνωρίζουμε.
Τι απέγινε τελικά ο Οδυσσέας; Το τέλος δεν είναι αυτό που νομίζεις!
Ο μύθος της Ωραίας Ελένης
Ποια ήταν η Ωραία Ελένη και πώς προκάλεσε τον Τρωικό Πόλεμο;
Η Ελένη ήταν κόρη του Δία και σύζυγος του βασιλιά της Σπάρτης, Μενέλαου. Όταν ο Τρώας πρίγκιπας Πάρης ταξίδεψε στη Σπάρτη, την ερωτεύτηκε και με τη βοήθεια της Αφροδίτης την πήρε μαζί του στην Τροία. Αυτό παραβίασε τον «Όρκο των Μνηστήρων», σύμφωνα με τον οποίο όλοι οι Έλληνες ηγεμόνες είχαν ορκιστεί να προστατεύσουν τον σύζυγό της. Έτσι, υπό την ηγεσία του Αγαμέμνονα, ενώθηκαν και ξεκίνησαν τον δεκαετή Τρωικό Πόλεμο για να την πάρουν πίσω.
Πώς γεννήθηκε η Ωραία Ελένη; (Η αλήθεια για τον κύκνο)
Η καταγωγή της δεν ήταν καθόλου συνηθισμένη. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Δίας ερωτεύτηκε τη Λήδα και για να την πλησιάσει μεταμορφώθηκε σε έναν πανέμορφο κύκνο. Από αυτή την ένωση δεν προέκυψε μια φυσιολογική γέννα, αλλά η Λήδα γέννησε ένα αυγό! Από αυτό το αυγό εκκολάφθηκε η Ελένη, υποδηλώνοντας από την πρώτη στιγμή την απόκοσμη και θεϊκή της φύση.
Ήταν ο Πάρης ο πρώτος που την απήγαγε;
Όχι. Πολύ πριν ξεκινήσει ο Τρωικός Πόλεμος και ενώ η Ελένη ήταν ακόμη ένα μικρό κορίτσι (περίπου 7-10 ετών), απήχθη από τον μυθικό βασιλιά της Αθήνας, τον Θησέα. Ο Θησέας ήθελε να παντρευτεί μια κόρη του Δία και την έκλεψε με σκοπό να περιμένει να μεγαλώσει. Τελικά, τα αδέρφια της, οι περίφημοι Διόσκουροι (Κάστορας και Πολυδεύκης), εκστράτευσαν στην Αττική και την έσωσαν.
Πήγε πράγματι η Ωραία Ελένη στην Τροία;
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ανατροπή! Σύμφωνα με μια συγκλονιστική εκδοχή του μύθου που υιοθέτησε ο ποιητής Στησίχορος και αργότερα ο Ευριπίδης (στο έργο «Ελένη»), η αληθινή Ελένη δεν πάτησε ποτέ το πόδι της στην Τροία. Οι θεοί έφτιαξαν ένα «είδωλο», ένα σύννεφο που της έμοιαζε απόλυτα, το οποίο έκλεψε ο Πάρης. Η πραγματική Ελένη φυγαδεύτηκε στην Αίγυπτο. Αυτό σημαίνει πως ο φονικότερος πόλεμος της αρχαιότητας έγινε για μια ψευδαίσθηση.
Πώς έμοιαζε η «Ωραία Ελένη», σύμφωνα με τον Δημήτρη Λιαντίνη;
Ήταν απλώς μια όμορφη θνητή ή κάτι παραπάνω;
Παρότι την ξέρουμε ως τη γυναίκα με τα ανθρώπινα πάθη, στην αρχαία Σπάρτη η Ελένη λατρευόταν ως αυτόνομη θεά. Είχε το δικό της ιερό, το Μενελάειο στη Θεράπνη, και η λατρεία της αφορούσε τη γονιμότητα, τη βλάστηση και το πέρασμα των νεαρών κοριτσιών στην ενηλικίωση.
Πώς πέθανε η Ωραία Ελένη;
Ο μύθος έχει και ένα σκοτεινό, εναλλακτικό φινάλε. Ο Παυσανίας αναφέρει πως μετά τον θάνατο του Μενέλαου, η Ελένη διώχθηκε από τη Σπάρτη και κατέφυγε στη Ρόδο, ζητώντας άσυλο από τη φίλη της, βασίλισσα Πολυξώ. Όμως η Πολυξώ, της οποίας ο άντρας είχε σκοτωθεί στην Τροία, διψούσε για εκδίκηση. Έβαλε τις υπηρέτριές της να ντυθούν Ερινύες, να τρομοκρατήσουν την Ελένη και τελικά να την κρεμάσουν από ένα δέντρο. Γι’ αυτό στη Ρόδο υπήρχε η λατρεία της «Ελένης Δενδρίτιδος».
Η Ωραία Ελένη παραμένει μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο συναρπαστικά αινίγματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και μυθολογίας. Δεν ήταν απλώς ένα παθητικό τρόπαιο στα χέρια των ανδρών, αλλά μια μορφή πολυδιάστατη: άλλοτε θύμα, άλλοτε θύτης, άλλοτε θεά και άλλοτε ένα απλό σύννεφο που ξεγέλασε αυτοκρατορίες. Ο μύθος της ; Καθοδηγητικός ! Φανερώνει πως η ιστορία ακόμα και η μυθική έχει πάντα περισσότερες από μία αναγνώσεις, ειδικά όταν στο επίκεντρό της βρίσκεται η σαρωτική δύναμη της ομορφιάς και του έρωτα.
Δηλητηριάστηκε ο Μέγας Αλέξανδρος; Το μεγάλο ιστορικό μυστήριο