Έχετε παρατηρήσει πόσο έχει ενταθεί τελευταία η κριτική στη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ; Δεν είναι τυχαίο. Όπως φαίνεται, υπάρχει μια οργανωμένη προσπάθεια, με κύριο υποκινητή την Τουρκία, να υπονομεύσει αυτή τη σχέση, ειδικά μετά τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Γιατί όμως τους ενοχλεί τόσο πολύ αυτή η συμμαχία; Απλά: γιατί λειτουργεί. Βλέπουν μια Ελλάδα που ενισχύεται, που αποκτά αυτονομία και τεχνογνωσία, και αυτό ακριβώς αντιτίθεται στα δικά τους σχέδια για την ανατολική Μεσόγειο.
Γιατί η Τουρκία «τσαντίζεται» με τη συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ
Η απάντηση είναι πιο απλή απ’ όσο νομίζετε. Για δεκαετίες, η Τουρκία βασιζόταν σε ένα σαφές αμυντικό πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδας. Τώρα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Μέσα από συμφωνίες όπως αυτή με το Ισραήλ, αλλά και με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, η Ελλάδα κτίζει ένα σύγχρονο σύστημα άμυνας. Μαθαίνει νέα τεχνολογία, ενισχύει τη δική της αμυντική βιομηχανία και μειώνει τις εξαρτήσεις της. Φανταστείτε πόσο πρέπει να ενοχλεί αυτό μια χώρα που οραματίζεται την ανατολική Μεσόγειο ως δική της «αυλή», παρόμοια με τη στάση της Κίνας στη Νότιο Θάλασσα. Η ελληνική ενίσχυση είναι ένα εμπόδιο σε αυτό το σχέδιο, και γι’ αυτό επιτίθενται στην πηγή της: τη συμμαχία μας με το Ισραήλ.
Το αφήγημα του «μπλέξιματος» και πώς το αναπαράγουν
Πώς ακριβώς προσπαθούν να την σπάσουν αυτή τη σχέση; Με ένα εύκολο αφήγημα: ότι «το Ισραήλ θα μας μπλέξει σε προβλήματα με την Τουρκία». Ακούγεται γελοίο, έτσι δεν είναι; Εδώ έχουμε μια Τουρκία που για δεκαετίες απειλεί με πόλεμο, διακηρύσσει το δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας» και κατέχει το 37% της Κύπρου, και μας λένε να φοβηθούμε μην μας «μπλέξει» το Ισραήλ! Αυτή η ρητορική δεν είναι καινούργια. Είναι η ίδια τακτική που χρησιμοποιήθηκε και στο παρελθόν. Θυμηθείτε πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η Ελλάδα υπέγραψε τη βελτιωμένη αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ. Τότε επίσης, διάφοροι «αναλυτές» έβγαιναν και έλεγαν ότι «η Ελλάδα αφήνει τον εαυτό της να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Τουρκίας». Το ίδιο σενάριο παίζεται τώρα, με νέα πρόσωπα.
Ποιοι είναι οι «φορείς» αυτού του μηνύματος;
Το αφήγημα αυτό δεν μένει στα σύνορα. Επαναλαμβάνεται σκόπιμα από συγκεκριμένα πρόσωπα και μέσα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Βλέπουμε, για παράδειγμα, αναλυτές από γνωστά ινστιτούτα στο εξωτερικό να προβάλλουν ακριβώς αυτή την άποψη, συχνά καλεσμένοι και από ελληνικά μέσα. Το ίδιο μήνυμα διαδίδουν και κάποιοι λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα. Στόχος είναι να σπείρουν αμφιβολία και να δημιουργήσουν ψυχολογικό φράγμα στην ελληνική κοινή γνώμη. Θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι η συνεργασία με το Ισραήλ είναι κίνδυνος, και όχι μια ιστορική ευκαιρία για ενίσχυση.
Η δύναμη της αυτονομίας: Γιατί αυτή η συμμαχία είναι διαφορετική
Και εδώ είναι το κλειδί που τους τσαντίζει περισσότερο: η αυτονομία αυτής της συμμαχίας. Η συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ δεν διέπεται από το ΝΑΤΟ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μια άμεση, διμερής στρατηγική σχέση. Αυτό σημαίνει ότι κανένας τρίτος δεν μπορεί να παρέμβει ή να την αποδυναμώσει μέσω γραφειοκρατικών διαδικασιών. Η Ελλάδα, μέσω αυτής της συνεργασίας, παίρνει τις αποφάσεις της και ελέγχει καλύτερα το μέλλον της. Δεν είναι υποχείριο, αλλά ισότιμος εταίρος. Αυτή η ελευθερία δράσης είναι ίσως το πιο σημαντικό όφελος και αυτό που η Τουρκία θα ήθελε να εξαφανίσει.
Η ανησυχητική στάση των ΗΠΑ και το μεγάλο παζάρι
Παρόλο που η συμμαχία με το Ισραήλ πάει καλά, υπάρχει μια παράλληλη ανάγκη που μας απασχολεί: η ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ (ΜΔΣ). Η τρέχουσα συμφωνία λήγει, και το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας φαίνεται να θέλει την ανανέωσή της… χωρίς να προσφέρει κάτι νέο. Δεν υπάρχουν προτάσεις για νέες βάσεις, ούτε για σημαντικές νέες επενδύσεις πέρα από αυτές που είχαν συμφωνηθεί το 2021. Φαίνεται να επικρατεί μια άποψη στο Πεντάγωνο ότι η έμφαση πρέπει να δίνεται αποκλειστικά στην Ασία, παραμελώντας τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτή είναι μια μικρή οπτική, ειδικά τώρα που και η Κίνα ενισχύει την παρουσία της στην περιοχή, όπως φαίνεται από την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου της στην Αίγυπτο.
Συμπεράσματα: Ποιοι είναι οι πραγματικοί σύμμαχοί μας;
Τελειώνοντας, αξίζει να θυμηθούμε ένα παλιό ρητό: «Δείξε μου τους φίλους σου να σου πω ποιος είσαι». Στο τρέχον γεωπολιτικό σκάκι, η Ελλάδα έχει κάνει σαφείς επιλογές. Στην άλλη πλευρά της μεσογειακής «σκακιέρας», η Τουρκία πλαισιώνεται από συγκεκριμένους εταίρους. Η επιλογή μας για συνεργασία με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ δεν είναι απλώς στρατιωτική. Είναι μια επιλογή για τεχνολογική ανέλιξη, οικονομική ανάπτυξη και στρατηγική αυτονομία. Αντιμετωπίζει αντίξοες προσπάθειες υπονόμευσης για έναν απλό λόγο: επειδή είναι επιτυχημένη. Και η επιτυχία μας, φαίνεται, είναι το καλύτερο «αντιδραστήριο» για όσους θέλουν να μας δουν αδύναμους.
Ήξερες για αυτές τις πιέσεις και τα αφηγήματα που κυκλοφορούν; Αν σου φάνηκε ενδιαφέρον αυτό το άρθρο, μπορείς να το μοιραστείς για να συζητήσουμε περισσότερο. Επισκέψου την ιστοσελίδα μας για να διαβάσεις και άλλα σχετικά αναλυτικά κείμενα.