Ο Όμηρος ήταν μία από τις σημαντικές αλλά λιγότερο γνωστές αντιστασιακές οργανώσεις της Κατοχής. Δεν είχε τη μαζικότητα του ΕΑΜ ούτε την εικόνα μεγάλου αντάρτικου σώματος. Η δύναμή του βρισκόταν αλλού: στη συλλογή πληροφοριών, στις δολιοφθορές, στις φυγαδεύσεις και στη στενή συνεργασία με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση και τις βρετανικές υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, ο Όμηρος ανήκε στον κόσμο της μυστικής Αντίστασης, εκεί όπου οι ασύρματοι, τα δελτία πληροφοριών και οι κρυφές επαφές είχαν στρατηγική αξία.
Η οργάνωση δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1941, πολύ νωρίς μέσα στην Κατοχή. Πρωτοβουλία για τη συγκρότησή της είχε ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο οποίος ανέθεσε την οργάνωση στον συνεργάτη του, απότακτο ταγματάρχη του Πυροβολικού Επαμεινώνδα Τσέλλο. Ο Τσέλλος είχε αποταχθεί λόγω της συμμετοχής του στο αποτυχημένο βενιζελικό πραξικόπημα του 1935. Στην προσπάθεια αυτή συνεργάστηκε και ο δικηγόρος Αγησίλαος Βλάχος, στενός φίλος του Κανελλόπουλου.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1941, επικεφαλής της οργάνωσης ανέλαβαν ο συνταγματάρχης Πυροβολικού Στυλιανός Κιτριλάκης και ο αντισυνταγματάρχης Πεζικού Κωνσταντίνος Δόβας. Ο αρχικός πυρήνας του Ομήρου αποτελούνταν κυρίως από στρατιωτικούς, κάτι που εξηγεί τον οργανωμένο και πειθαρχημένο χαρακτήρα του. Ωστόσο, στην οργάνωση συμμετείχαν και αρκετοί πολίτες. Αυτός ο συνδυασμός στρατιωτικής εμπειρίας και πολιτικής δικτύωσης της έδωσε τη δυνατότητα να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε διαφορετικά πεδία.
Ο Όμηρος δρούσε για λογαριασμό της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης και βρισκόταν σε στενή συνεργασία με τις βρετανικές υπηρεσίες. Αυτό τον τοποθετούσε σε έναν συγκεκριμένο πολιτικό και στρατηγικό χώρο: στον άξονα της ελληνικής κυβέρνησης του εξωτερικού, του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής και των συμμαχικών επιχειρήσεων στην κατεχόμενη Ελλάδα. Δεν ήταν οργάνωση που διεκδικούσε μαζική κοινωνική εκπροσώπηση. Ήταν κυρίως εργαλείο πληροφοριών και δράσης.
Η βασική του αποστολή ήταν η συλλογή και διαβίβαση πληροφοριών. Σε μια κατεχόμενη χώρα, τέτοιες πληροφορίες μπορούσαν να αφορούν κινήσεις στρατευμάτων, μεταφορές, λιμάνια, αεροδρόμια, αποθήκες, πλοία, συνεργάτες των κατοχικών αρχών ή ευκαιρίες για σαμποτάζ. Η αξία αυτής της δράσης ήταν μεγάλη. Για τους Συμμάχους, κάθε ακριβής πληροφορία από την Ελλάδα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια.
Η οργάνωση δεν περιορίστηκε όμως στις πληροφορίες. Ανέλαβε και επιχειρήσεις δολιοφθοράς. Η Μονάδα 309 του Ομήρου, υπεύθυνη για τέτοιες ενέργειες, προκάλεσε την καταστροφή δύο γερμανικών αεροπλάνων στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Επίσης προκάλεσε σημαντικές φθορές σε επτά πλοία ισπανικής κατασκευής στο λιμάνι του Πειραιά. Αυτές οι επιχειρήσεις δείχνουν ότι ο Όμηρος δεν ήταν απλώς γραφείο πληροφοριών. Είχε και επιχειρησιακό βραχίονα, ικανό να πλήξει υλικούς στόχους του εχθρού.
Σημαντική πλευρά της δράσης του ήταν και η φυγάδευση στρατιωτικών. Ο Όμηρος βοήθησε περίπου 120 Έλληνες και Άγγλους στρατιωτικούς να διαφύγουν στη Μέση Ανατολή. Η φυγάδευση ανθρώπων ήταν από τις πιο επικίνδυνες αντιστασιακές δραστηριότητες. Απαιτούσε κρυψώνες, συνοδούς, ψεύτικες ταυτότητες, θαλάσσιες ή χερσαίες διαδρομές και επαφές με συμμαχικά δίκτυα. Η αποτυχία μπορούσε να οδηγήσει όχι μόνο στη σύλληψη των φυγάδων, αλλά και στην εξάρθρωση ολόκληρων δικτύων.
Ο Όμηρος εξέδιδε επίσης παράνομη αντιστασιακή εφημερίδα με τίτλο «Μαχόμενη Ελλάς». Η παράνομη εκδοτική δράση είχε τεράστια σημασία στην Κατοχή. Σε μια κοινωνία όπου η ενημέρωση ελεγχόταν από τις κατοχικές αρχές και την προπαγάνδα, οι παράνομες εφημερίδες κρατούσαν ζωντανό το ηθικό, μετέφεραν ειδήσεις και υπενθύμιζαν ότι ο αγώνας συνεχιζόταν. Η «Μαχόμενη Ελλάς» εντασσόταν σε αυτή τη μάχη της πληροφόρησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το τμήμα νεολαίας της οργάνωσης, η «Ιερά Ταξιαρχία», που έγινε γνωστή στη νεολαία της εποχής. Η ύπαρξη νεολαιίστικου τμήματος δείχνει ότι, παρά τον στρατιωτικό και κατασκοπευτικό χαρακτήρα του, ο Όμηρος δεν περιορίστηκε σε έναν κλειστό κύκλο αξιωματικών. Προσπάθησε να δημιουργήσει ευρύτερο δίκτυο επιρροής και συμμετοχής.
Η δράση της οργάνωσης περιλάμβανε και την αντιμετώπιση προδοτών. Τα μέλη του Ομήρου εντόπισαν τον Πολύκαρπο Νταλιάνη, ο οποίος είχε καταδώσει στους Γερμανούς τους νέους της ΠΕΑΝ που είχαν ανατινάξει τα γραφεία της δωσιλογικής ΕΣΠΟ στις 20 Σεπτεμβρίου 1942. Ο Νταλιάνης εκτελέστηκε παραδειγματικά από μέλη της οργάνωσης. Το περιστατικό αυτό δείχνει τη σκληρότητα του κατοχικού υπόγειου πολέμου, όπου η προδοσία μπορούσε να στοιχίσει ζωές και η τιμωρία συχνά ερχόταν από τις ίδιες τις αντιστασιακές οργανώσεις.
Τα μεγέθη της δράσης του Ομήρου είναι εντυπωσιακά για μια σχετικά μικρή οργάνωση. Διαβίβασε περισσότερα από 2.500 σήματα και ταχυδρόμησε 159 δελτία πληροφοριών στο Βρετανικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν μια σταθερή και οργανωμένη λειτουργία, όχι αποσπασματικές κινήσεις.
Μετά την Απελευθέρωση, τα μέλη του Ομήρου τάχθηκαν στα Δεκεμβριανά στο πλευρό της κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου. Αυτό ήταν σύμφωνο με τον πολιτικό προσανατολισμό της οργάνωσης, που συνδεόταν εξαρχής με την εξόριστη κυβέρνηση και τον συμμαχικό-βρετανικό παράγοντα. Ενδιαφέρον έχει επίσης ότι από τις τάξεις της πέρασαν πρόσωπα που αργότερα απέκτησαν σημαντικό ρόλο στη μεταπολεμική Ελλάδα, όπως ο Κωνσταντίνος Δόβας, ο Στυλιανός Κιτριλάκης, ο Στυλιανός Παττακός και ο Μένιος Κουτσόγιωργας.
Ο Όμηρος είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιστασιακής οργάνωσης που δεν μετριέται με όρους μαζικότητας, αλλά με όρους αποτελεσματικότητας. Η συμβολή του βρισκόταν στη μυστική σύνδεση της κατεχόμενης Ελλάδας με τη Μέση Ανατολή, στη διαβίβαση πληροφοριών, στις δολιοφθορές και στη φυγάδευση ανθρώπων. Ήταν μια οργάνωση της σκιάς, αλλά η σκιά αυτή είχε πραγματικό βάρος στον πόλεμο.