Στα στενά ανάμεσα στην Ιταλία και τη Σικελία, οι αρχαίοι τοποθετούσαν δύο τρομακτικούς κινδύνους: τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη. Η μία άρπαζε ναυτικούς από τα πλοία, ενώ η άλλη κατάπινε και ξερνούσε τα νερά της θάλασσας. Η Σκύλλα, όμως, δεν είχε πάντα την ίδια μορφή ούτε την ίδια καταγωγή στις αφηγήσεις. Άλλοτε ήταν τέρας από τη γέννησή της και άλλοτε μια όμορφη κοπέλα που μεταμορφώθηκε από τη ζήλια μιας θεάς.
Έξι κεφάλια και μια τρομακτική φωνή Στην ομηρική περιγραφή, η Σκύλλα είχε δώδεκα πόδια, έξι μακριούς λαιμούς και έξι κεφάλια, καθένα με τρεις σειρές πυκνά δόντια. Η φωνή της θύμιζε το γάβγισμα μικρού σκύλου, αλλά η παρουσία της προκαλούσε τρόμο. Κρυμμένη μέσα σε μια σπηλιά, άπλωνε τα κεφάλια της έξω από τον βράχο και άρπαζε δελφίνια, καρχαρίες και άλλα θαλάσσια ζώα. Όταν περνούσε πλοίο κοντά της, κάθε κεφάλι μπορούσε να παρασύρει έναν άνθρωπο.
Μια μορφή που αλλάζει από αφήγηση σε αφήγηση Στην αρχαία τέχνη, η Σκύλλα εμφανίζεται συχνά με γυναικείο κορμό, ουρά ψαριού και σκύλους γύρω από τη μέση της. Αντίστοιχες διαφορές υπάρχουν και στη γενεαλογία της. Στον Όμηρο, μητέρα της είναι η Κραταιίδα. Άλλες παραδόσεις τη συνδέουν με τον Φόρκυ και την Εκάτη ή τη Λάμια, ενώ αλλού παρουσιάζεται ως απόγονος του Τυφώνα και της Έχιδνας. Οι εκδοχές αυτές δεν αποτελούν μία ενιαία ιστορία, αλλά διαφορετικές παραδόσεις για το ίδιο τρομακτικό πλάσμα.
Η δύσκολη επιλογή του Οδυσσέα Η πιο γνωστή συνάντηση με τη Σκύλλα βρίσκεται στην «Οδύσσεια». Η Κίρκη προειδοποίησε τον Οδυσσέα ότι η Χάρυβδη μπορούσε να καταπιεί ολόκληρο το πλοίο του. Του συνέστησε, λοιπόν, να περάσει κοντύτερα στη Σκύλλα: ήταν προτιμότερο να χαθούν έξι άνδρες παρά ολόκληρο το πλήρωμα. Του εξήγησε επίσης ότι δεν μπορούσε να την αντιμετωπίσει με όπλα, επειδή ήταν αθάνατο τέρας. Η μόνη διέξοδος ήταν να περάσουν γρήγορα, χωρίς να σταματήσουν για μάχη.
Οι έξι σύντροφοι που δεν σώθηκαν Ο Οδυσσέας δεν αποκάλυψε στους άνδρες του τι τους περίμενε, φοβούμενος ότι θα εγκατέλειπαν τα κουπιά. Παρά τη συμβουλή της Κίρκης, φόρεσε την πανοπλία του και πήρε δύο δόρατα. Όταν όμως όλοι κοιτούσαν τρομαγμένοι τη Χάρυβδη, η Σκύλλα άρπαξε έξι από τους δυνατότερους συντρόφους του. Εκείνοι φώναζαν το όνομά του καθώς το τέρας τούς τραβούσε προς τη σπηλιά. Ο ίδιος περιγράφει το θέαμα ως το πιο οδυνηρό που αντίκρισε στις θαλασσινές περιπλανήσεις του.
Η ζήλια της Κίρκης και η μεταμόρφωση Σε μεταγενέστερη εκδοχή, η Σκύλλα ήταν αρχικά μια όμορφη κοπέλα που αγαπούσε ο θαλάσσιος θεός Γλαύκος. Εκείνος ζήτησε βοήθεια από την Κίρκη για να κερδίσει την αγάπη της, όμως η μάγισσα ερωτεύτηκε τον ίδιο. Όταν ο Γλαύκος την απέρριψε, εκείνη έστρεψε την οργή της στη Σκύλλα και μόλυνε με μαγικά βότανα τα νερά όπου λουζόταν. Μόλις η κοπέλα μπήκε μέσα, σκυλίσια κεφάλια εμφανίστηκαν γύρω από τη μέση της. Αρχικά προσπάθησε να ξεφύγει, χωρίς να καταλαβαίνει ότι τα τρομακτικά πλάσματα ήταν πλέον μέρος του σώματός της.
Οι Αργοναύτες και ο Αινείας μπροστά στον ίδιο κίνδυνο Η Σκύλλα απειλούσε και άλλους μυθικούς ταξιδιώτες. Στα «Αργοναυτικά», η Ήρα ζήτησε από τη Θέτιδα να οδηγήσει τους Αργοναύτες μακριά τόσο από τη σπηλιά της όσο και από τη Χάρυβδη. Στην «Αινειάδα», ο Αινείας προειδοποιείται να προτιμήσει τη μεγαλύτερη διαδρομή γύρω από τη Σικελία. Ο Οβίδιος δίνει διαφορετική συνέχεια: πριν φτάσουν τα τρωικά πλοία, η Σκύλλα είχε ήδη μεταμορφωθεί σε ύφαλο, που εξακολουθούσαν να αποφεύγουν οι ναυτικοί.
Ο Ηρακλής και οι άλλες παραδόσεις Μια λιγότερο γνωστή ιστορία θέλει τον Ηρακλή να σκοτώνει τη Σκύλλα επειδή είχε αρπάξει μερικά από τα βόδια του Γηρυόνη. Ο πατέρας της, ο Φόρκυς, την επανέφερε κατόπιν στη ζωή. Σε άλλη παράδοση, τη Σκύλλα αγαπά ο Ποσειδώνας και τη μεταμορφώνει από ζήλια η Αμφιτρίτη. Υπάρχουν ακόμη αναφορές σε μορφές Σκυλλών στις πύλες του Άδη. Έτσι, η παρουσία της δεν περιορίζεται σε ένα θαλάσσιο πέρασμα, αλλά φτάνει και στον κόσμο των νεκρών.
Μια ιστορία με πολλές όψεις Η Σκύλλα συνδυάζει διαφορετικές εικόνες: το ακατανίκητο τέρας, την κοπέλα που τιμωρείται άδικα και τον επικίνδυνο βράχο που αποφεύγουν τα καράβια. Γνωρίζατε όλες αυτές τις εκδοχές; Αν σας φάνηκαν ενδιαφέρουσες, μπορείτε να μοιραστείτε το κείμενο και να περιηγηθείτε στον ιστότοπο για περισσότερες ιστορίες της μυθολογίας.