Η αναβάθμιση των 19 AH-64A Apache της Αεροπορίας Στρατού
Η εμπειρία αυτή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για την Ελλάδα. Ένα Apache με ισχυρό ηλεκτροοπτικό σύστημα, σημαντική αυτονομία παραμονής στην περιοχή και κατάλληλη δικτύωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολύ ευρύτερα από την παραδοσιακή αποστολή προσβολής τεθωρακισμένων. Μπορεί να εκτελεί ένοπλη επιτήρηση, να υποστηρίζει τμήματα σε νησιά ή στον Έβρο, να αναγνωρίζει και να παρακολουθεί κινούμενους στόχους, να συμμετέχει στην προστασία κρίσιμων περιοχών και, εφόσον αναπτυχθούν οι κατάλληλες διαδικασίες και πιστοποιήσεις, να συνεισφέρει και στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών.
Καμία αναβάθμιση δεν μπορεί να καταργήσει την ηλικία ενός AH-64A. Το ελικόπτερο δεν θα αποκτήσει ξαφνικά όλες τις δυνατότητες ενός νέου AH-64E, ούτε κάθε επιπλέον ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί να τοποθετείται χωρίς επιπτώσεις στο βάρος, στην ηλεκτρική ισχύ, στην ψύξη και στη συντήρηση. Το Ισραήλ όμως απέδειξε στην πράξη ότι υπάρχει τεράστιο περιθώριο ανάμεσα στο «μένει όπως είναι» και στο «αντικαθίσταται ολόκληρο». Εκεί ακριβώς βρίσκεται η περιοχή στην οποία μπορεί να κινηθεί η Ελλάδα.
Η συνεργασία με την Elbit και τη Rafael έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή δεν ξεκινά από το μηδέν. Οι δύο εταιρείες διαθέτουν πραγματική εμπειρία από την ισραηλινή εξέλιξη του Apache, ενώ η Elbit έχει πλέον περάσει και από τη διαδικασία πιστοποίησης επέμβασης πάνω στα ελληνικά AH-64A. Αυτό δεν προδικάζει καμία επόμενη σύμβαση, αλλά μειώνει ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια που θα υπήρχαν σε ένα εντελώς νέο πρόγραμμα: την απουσία τεχνικής γνώσης της συγκεκριμένης πλατφόρμας.
Συμπέρασμα: Το σημερινό πρόγραμμα πρέπει να ιδωθεί ως αρχή και όχι ως ταβάνι
Η σημερινή αναβάθμιση των 19 ελληνικών AH-64A έχει ήδη αξία από μόνη της. Τα ελικόπτερα αποκτούν ανανεωμένο ηλεκτροοπτικό σκέλος και εννέα από αυτά προορίζονται να χρησιμοποιούν 100 SPIKE NLOS, δημιουργώντας για πρώτη φορά στην Αεροπορία Στρατού δυνατότητα αερομεταφερόμενης προσβολής πέραν οπτικής επαφής σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις από εκείνες που χαρακτήριζαν μέχρι σήμερα τον στόλο.
Το πραγματικό στοίχημα, όμως, βρίσκεται στην επόμενη ημέρα. Το Ισραήλ έχει ήδη δείξει ότι το παλαιότερο AH-64A μπορεί να συνεχίσει να εξελίσσεται με νέους υπολογιστές, καλωδιώσεις, ηλεκτρονικά, επικοινωνίες, συστήματα αυτοπροστασίας και εγχώριο οπλισμό. Παράλληλα έχει δείξει στην πράξη ότι ένα Apache μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο εναντίον τεθωρακισμένων, αλλά σε ενεργούς ρόλους επιτήρησης, υποστήριξης χερσαίων δυνάμεων, κρούσης ακριβείας και ακόμη και αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Αν η Ελλάδα επιλέξει να συνεχίσει προς αυτή την κατεύθυνση, δεν χρειάζεται να αντιγράψει μηχανικά το ισραηλινό Peten. Χρειάζεται να αντιγράψει τη φιλοσοφία που το κράτησε επιχειρησιακά σημαντικό: κάθε νέα προσθήκη πρέπει να απαντά σε μια πραγματική απειλή και να διευρύνει ουσιαστικά το τι μπορεί να κάνει το ελικόπτερο στο πεδίο της μάχης. Για το Αιγαίο και τον Έβρο αυτό θα μπορούσε να σημαίνει καλύτερη επιτήρηση, ισχυρότερη αυτοπροστασία, ασφαλέστερη δικτύωση, συνεργασία με άλλους αισθητήρες και μεγαλύτερη αξιοποίηση όπλων όπως ο SPIKE NLOS.
Έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί και το σημερινό πρόγραμμα: όχι ως μια τελευταία προσπάθεια να παραταθεί για λίγα χρόνια η ζωή των παλαιότερων ελληνικών Apache, αλλά ως η πιθανή αφετηρία για μια ισχυρή ελληνική διαμόρφωση AH-64A “ισραηλινού” τύπου, προσαρμοσμένη στις δικές μας επιχειρησιακές απαιτήσεις. Εφόσον η κατάσταση των ελικοπτέρων δικαιολογεί την επένδυση, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να συνεχίσουν να πετούν. Είναι να συνεχίσουν να εξελίσσονται και να παραμένουν επικίνδυνα σε ένα πεδίο επιχειρήσεων πολύ διαφορετικό από εκείνο για το οποίο σχεδιάστηκαν πριν από τέσσερις δεκαετίες.