Η εικόνα ενός στόλου δεν περιορίζεται πλέον στα μεγάλα πολεμικά πλοία και στα πληρώματά τους. Μικρότερα σκάφη, χωρίς ανθρώπους πάνω τους, μπορούν να συλλέγουν πληροφορίες, να επιτηρούν θαλάσσιες περιοχές και να αναλαμβάνουν απαιτητικές αποστολές. Το Πολεμικό Ναυτικό στρέφεται προς αυτή την κατεύθυνση, με αιχμή τον «Πυρπολητή», ένα μη επανδρωμένο σκάφος ελληνικής σχεδίασης και ανάπτυξης. Μαζί με συστήματα όπως το CORSAIR, η προσπάθεια αυτή συνδέει την ενίσχυση του Στόλου με την εγχώρια τεχνογνωσία, τις αυτόνομες τεχνολογίες και την εκπαίδευση του προσωπικού.
Ένα ελληνικό σκάφος με πολλές αποστολές
Ο «Πυρπολητής» αποτελεί έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού. Έχει μήκος 5 μέτρα, αναπτύσσει ταχύτητα άνω των 40 κόμβων και διαθέτει υψηλή αυτονομία. Ο σχεδιασμός του καλύπτει τη συλλογή πληροφοριών, τη θαλάσσια επιτήρηση, την αναγνώριση και τις επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας. Προβλέπεται επίσης η χρήση του σε αποστολές μονής κατεύθυνσης, ενώ υπάρχουν δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης. Επομένως, ο ρόλος του δεν περιορίζεται στην αποστολή κρούσης που υποδηλώνει ο χαρακτηρισμός «καμικάζι».
Το όνομα που συνδέει το παρελθόν με το παρόν
Η ονομασία παραπέμπει στους πυρπολητές της Επανάστασης του 1821. Οι έμπειροι αυτοί ναυτικοί χρησιμοποιούσαν μικρά πλοία γεμάτα εύφλεκτα υλικά, πλησίαζαν τα μεγαλύτερα εχθρικά πολεμικά, τα προσκολλούσαν σε αυτά και τα πυρπολούσαν. Έπειτα απομακρύνονταν όσο πιο γρήγορα μπορούσαν. Η ιστορική αναφορά δίνει στο νέο σκάφος ένα ιδιαίτερο συμβολικό βάρος, συνδέοντας μια σύγχρονη τεχνολογική προσπάθεια με μια γνωστή μορφή ναυτικής δράσης.
Οι αισθητήρες και το επόμενο βήμα
Ο εξοπλισμός του «Πυρπολητή» περιλαμβάνει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνίας και αισθητήρες πλοήγησης. Αυτά υποστηρίζουν την κίνησή του και την επιχειρησιακή του χρήση. Οι δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο των δοκιμών, μια σημαντική διάκριση από την πλήρως ολοκληρωμένη επιχειρησιακή αξιοποίησή τους. Το επόμενο βήμα που περιγράφεται είναι η παραγωγή του σε μεγάλους αριθμούς, μαζί με τη σταδιακή ανάπτυξη μεγαλύτερων μη επανδρωμένων και αυτόνομων σκαφών.
Το CORSAIR και η συνεργασία σε σμήνη
Το CORSAIR είναι ένα μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους 7 μέτρων, με μέγιστη ταχύτητα άνω των 35 κόμβων και υψηλή αυτονομία. Διαθέτει ηλεκτροοπτικά συστήματα, αισθητήρες που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της αποστολής και μέσα επικοινωνίας για τη μετάδοση πληροφοριών. Ξεχωρίζει η δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη: πολλά σκάφη μπορούν να συντονίζονται και να συνεργάζονται σε σύνθετες αποστολές. Παράλληλα, ενσωματώνει τεχνητή νοημοσύνη και αρχιτεκτονική ανοικτού σχεδιασμού, ώστε να διευκολύνονται οι αναβαθμίσεις και η προσθήκη νέων δυνατοτήτων.
Η εκπαίδευση είναι μέρος της αλλαγής
Η απόκτηση νέων συστημάτων δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζονται υποδομές, εκπαιδευμένο προσωπικό και δυνατότητα σχεδίασης και παραγωγής στην Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο εγκαινιάστηκε το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, στο Κέντρο Εκπαίδευσης «ΠΑΛΑΣΚΑΣ». Στόχος είναι τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων να εξοικειωθούν με τις νέες τεχνολογίες και τα μέσα αυτά να ενσωματωθούν σταδιακά στις επιχειρησιακές δραστηριότητες. Η προσπάθεια εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030».
Από την επιτήρηση στην προστασία υποδομών
Οι εφαρμογές των μη επανδρωμένων μέσων καλύπτουν πολύ περισσότερα από την κρούση. Περιλαμβάνουν επιτήρηση, αναγνώριση, προστασία λιμένων και κρίσιμων υποδομών, καθώς και αποστολές ναρκοπολέμου. Μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ασφάλεια υποθαλάσσιων ενεργειακών και επικοινωνιακών δικτύων. Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν τόσο σκάφη επιφανείας όσο και υποβρύχια μέσα για έρευνα και αντιμετώπιση ναρκών. Η αξιοποίησή τους μπορεί ακόμη να περιορίσει μέρος των απαιτήσεων περιπολίας και παραμονής των πληρωμάτων στη θάλασσα.
Τι σημαίνουν για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο
Στο Αιγαίο, τα μη επανδρωμένα συστήματα μπορούν να ενισχύσουν την επιτήρηση και την ταχεία αναγνώριση. Στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορούν να υποστηρίξουν την προστασία θαλάσσιων οδών και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Το βασικό δίδαγμα από τις σύγχρονες ναυτικές επιχειρήσεις είναι ότι η ισχύς συνδέεται και με την έγκαιρη συλλογή πληροφοριών και τη συντονισμένη δράση πολλών συστημάτων χαμηλότερου κόστους. Δεν μετρά μόνο το κάθε μέσο ξεχωριστά, αλλά και η δυνατότητα συνεργασίας του με τα υπόλοιπα.
Ένας στόλος με διαφορετικά εργαλεία
Η μετάβαση αυτή προχωρά συνδυαστικά με την απόκτηση φρεγατών FDI και Bergamini και τον εκσυγχρονισμό των MEKO. Το ζητούμενο είναι η συνδυασμένη αξιοποίηση όλων των μέσων του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή και στην κατάλληλη εκπαίδευση. Ο «Πυρπολητής» αποτελεί συγκεκριμένο παράδειγμα αυτής της κατεύθυνσης: ανάπτυξη ελληνικής τεχνογνωσίας και προετοιμασία για ένα ολοένα πιο σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Μια πληροφορία που αξίζει να μοιραστείτε. Γνωρίζατε ότι το Πολεμικό Ναυτικό αναπτύσσει δικό του μη επανδρωμένο σκάφος; Αν βρήκατε το κείμενο ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα για περισσότερα σχετικά θέματα.