Τον Ιανουάριο του 1996, η κρίση των Ιμίων έφερε την Ελλάδα και την Τουρκία κοντά στον πόλεμο. Έλληνες και Τούρκοι στρατιωτικοί βρέθηκαν σε διαφορετικές βραχονησίδες, πολεμικά πλοία συγκεντρώθηκαν στην περιοχή και τρεις Έλληνες αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους όταν κατέπεσε το ελικόπτερό τους. Το ερώτημα της άμυνας των νησιών παραμένει κρίσιμο, ιδιαίτερα όταν ορισμένα απέχουν ελάχιστα από τις τουρκικές ακτές. Η απάντηση, όμως, δεν βρίσκεται σε ένα «υπερόπλο», αλλά στον συνδυασμό χερσαίων, αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων.
Τα άρματα και το πεζικό κρατούν το έδαφος
Τα Leopard 2A6 αποτελούν ένα από τα ισχυρότερα μέσα του Ελληνικού Στρατού, με πυροβόλο μεγαλύτερου μήκους από εκείνο των Leopard 2A4. Δίπλα τους παραμένουν παλαιότερα Leopard 1, M48 και M60A3, δημιουργώντας έναν στόλο διαφορετικών γενεών. Αντίστοιχη ποικιλία υπάρχει στα οχήματα πεζικού: M113, ελληνικής κατασκευής Λεωνίδας και Marder, τα οποία αποκτήθηκαν μέσω ανταλλαγής παλαιότερων BMP με τη Γερμανία και τοποθετήθηκαν στη Θράκη. Η εικόνα δείχνει συνύπαρξη σύγχρονων δυνατοτήτων και παλαιού εξοπλισμού, όχι ομοιόμορφο επίπεδο προστασίας.
Αντιαρματικά όπλα απέναντι σε μια απόβαση
Τα Kornet, TOW και MILAN δίνουν στο πεζικό δυνατότητα προσβολής τεθωρακισμένων από απόσταση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα Spike NLOS, με εμβέλεια έως περίπου 32 χιλιόμετρα και εικόνα από κάμερα πάνω στο βλήμα. Ο χειριστής μπορεί να αλλάξει στόχο κατά την πτήση, ακόμη και να κατευθύνει το όπλο εναντίον αποβατικού σκάφους. Η προβλεπόμενη αξιοποίησή τους στα νησιά και στον Έβρο δείχνει τη σημασία της προσβολής μιας απειλής πριν πλησιάσει στις αμυντικές θέσεις.
Πυροβολικό με διαφορετικούς ρόλους
Τα αυτοκινούμενα PzH 2000 προσφέρουν γρήγορη εκτέλεση βολών και μετακίνηση πριν από την ανταπόδοση πυρών. Τα M109 παραμένουν βασικό μέσο υποστήριξης, ενώ οι πολλαπλοί εκτοξευτές MLRS και RM-70 μπορούν να καλύψουν μεγάλες περιοχές με πυρά. Οι MLRS εκτοξεύουν επίσης πυραύλους ATACMS για πλήγματα σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Παράλληλα, ρυμουλκούμενα πυροβόλα και όλμοι συμπληρώνουν το πυροβολικό, προσφέροντας διαφορετικές επιλογές ανάλογα με την αποστολή.
Η αεράμυνα λειτουργεί σε στρώματα
Η προστασία από αεροσκάφη και πυραύλους στηρίζεται σε συστήματα διαφορετικής εμβέλειας. Patriot και S-300 καλύπτουν μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ HAWK, Tor-M1, Osa και Crotale αναλαμβάνουν άλλους τομείς της άμυνας. Τα ASRAD και τα φορητά Stinger προσθέτουν προστασία σε μικρότερες αποστάσεις. Ενδεικτική είναι η παρουσία Tor-M1 κοντά στους S-300 στην Κρήτη, για προστασία από χαμηλά ιπτάμενες απειλές. Η λογική είναι απλή: κανένα σύστημα δεν καλύπτει μόνο του κάθε κίνδυνο.
Μαχητικά για αναχαίτιση και πλήγματα από απόσταση
Τα Rafale, με πυραύλους Meteor και όπλα SCALP, ενισχύουν τόσο την εναέρια μάχη όσο και τη δυνατότητα προσβολής επίγειων στόχων. Η αναβάθμιση των F-16 σε διαμόρφωση Viper φέρνει ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, ενώ τα Mirage 2000-5 παραμένουν σημαντικά για αποστολές κρούσης. Τα παλαιότερα Phantom εξακολουθούν επίσης να υπηρετούν. Η προβλεπόμενη ένταξη των F-35 αποτελεί επόμενο βήμα, αλλά ο μελλοντικός εξοπλισμός δεν πρέπει να συγχέεται με τις ήδη διαθέσιμες δυνάμεις.
Επιτήρηση, ελικόπτερα και ανεφοδιασμός
Τα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης βοηθούν στον εντοπισμό στόχων και στην καθοδήγηση μαχητικών. Μη επανδρωμένα μέσα, όπως τα Heron και Πήγασος, προσφέρουν παρατεταμένη επιτήρηση, ενώ μικρότερα συστήματα υποστηρίζουν τον εντοπισμό στόχων για το πυροβολικό. Τα Apache προσθέτουν αντιαρματική ισχύ και τα Chinook μεταφέρουν προσωπικό και φορτία μεταξύ νησιών. Τα C-130 και C-27J συμπληρώνουν αυτή την προσπάθεια. Χωρίς μεταφορές, καύσιμα και εφόδια, ακόμη και τα ισχυρότερα όπλα δυσκολεύονται να παραμείνουν αποτελεσματικά.
Το Πολεμικό Ναυτικό ανάμεσα στα νησιά
Τα υποβρύχια τύπου 214, με δυνατότητα παρατεταμένης παραμονής σε κατάδυση χάρη στην αναερόβια πρόωση, αποτελούν σημαντικό μέσο θαλάσσιας άρνησης. Οι φρεγάτες κλάσης Ύδρα συνδυάζουν αντιπλοϊκούς πυραύλους Harpoon με αντιαεροπορικούς ESSM. Οι πυραυλάκατοι κλάσης Ρουσσέν μεταφέρουν Exocet και σύστημα αυτοπροστασίας RAM, ενώ μικρότερα σκάφη αξιοποιούν το περιβάλλον των νησιών για απόκρυψη και γρήγορη δράση. Αποβατικά, πλοία υποστήριξης και ναρκοθηρευτικά συμπληρώνουν αποστολές που είναι λιγότερο εντυπωσιακές, αλλά απαραίτητες.
Τι δείχνει τελικά το ελληνικό οπλοστάσιο
Η Ελλάδα διαθέτει πολλά μέσα για την άμυνα των νησιών, από αντιαρματικούς πυραύλους μέχρι υποβρύχια και σύγχρονα μαχητικά. Υπάρχουν όμως και εμφανείς διαφορές ηλικίας και δυνατοτήτων ανάμεσα στα συστήματα. Επομένως, η καταγραφή των όπλων δεν αρκεί για ασφαλή πρόβλεψη της έκβασης μιας σύγκρουσης. Το ουσιαστικό στοιχείο είναι η αλληλοσυμπλήρωσή τους: επιτήρηση, προστασία, πυρά και μεταφορές πρέπει να λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο.
Εσείς τα γνωρίζατε; Γνωρίζατε πόσο διαφορετικά μέσα συμμετέχουν στην άμυνα των νησιών; Αν βρήκατε το άρθρο ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα για περισσότερα σχετικά θέματα.