Μετά από πολλές δεκαετίες και συνταγματική αλλαγή που προβλέφθηκε η συμμετοχή του ελληνισμού της διασποράς στην εκλογική διαδικασία της χώρας ωρίμασε πλέον και μπήκε σε δημόσια διαβούλευση ΟΧΙ μόνο η συμμετοχή αλλά και η άμεση εκπροσώπηση με την δημιουργία εκλογικής περιφέρειας.
ΜΕΡΟΣ Α’ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Στο άρθρο 2 του ν. 4648/2019 (Α’ 205), περί των ειδικών εκλογικών καταλόγων εξωτερικού, προστίθεται παρ. 11 ως εξής:
«11. Οι εκλογείς του παρόντος αποτελούν τον εκλογικό κατάλογο, κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 6 του π.δ. 26/2012, της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού της παρ. 3 του άρθρου 1 του ίδιου π.δ.».
Στην παρ. 1 του άρθρου 10 του ν. 4648/2019, περί των ψηφοδελτίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο εισαγωγικό εδάφιο οι λέξεις «ψηφοδέλτια Επικρατείας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τα ψηφοδέλτια Απόδημου Ελληνισμού», β) στην περ. α) η λέξη «Επικρατείας» αντικαθίσταται από τις λέξεις «της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού», γ) στην περ. δ), στο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «ψηφοδέλτιο επικρατείας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ψηφοδέλτιο Απόδημου Ελληνισμού», δ) η περ. ε) αντικαθίσταται, ε) οι περ. στ) και η) καταργούνται, και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Σε περίπτωση διεξαγωγής γενικών βουλευτικών εκλογών, για την ψηφοφορία των εκλογέων χρησιμοποιούνται τα ψηφοδέλτια Απόδημου Ελληνισμού που καταρτίζονται από τα κόμματα και τους συνασπισμούς κομμάτων που μετέχουν σε αυτές, σύμφωνα με τους ορισμούς των άρθρων 34Α και 35 του π.δ. 26/2012. Για τα ψηφοδέλτια αυτά ισχύουν τα εξής:
α) Τα ψηφοδέλτια κατασκευάζονται από λευκό χαρτί, που χορηγεί το Δημόσιο. Το χαρτί χορηγείται στα κόμματα ή τους συνασπισμούς κομμάτων, των οποίων ανακηρύχθηκαν υποψήφιοι της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 35 του π.δ. 26/2012. Η ποσότητα του χαρτιού που χορηγείται και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα, ορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών.
β) Τα ψηφοδέλτια έχουν ορθογώνιο σχήμα. Οι διαστάσεις των ψηφοδελτίων ορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών.
γ) Τα ψηφοδέλτια είναι μόνο έντυπα. Όποιο ψηφοδέλτιο δεν είναι έντυπο, έστω και μερικά, είναι άκυρο. Τα τυπογραφικά στοιχεία στα ψηφοδέλτια πρέπει να είναι μελανής απόχρωσης.
δ) Ο εφοδιασμός των ελληνικών διπλωματικών και προξενικών αρχών, στην περίπτωση διεξαγωγής βουλευτικών εκλογών, με τον αναγκαίο αριθμό έντυπων ψηφοδελτίων των πολιτικών κομμάτων που ανακηρύσσονται από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου και τα οποία συμμετέχουν στις εκλογές, γίνεται με φροντίδα της Διεύθυνσης Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών και δαπάνες του Υπουργείου Εσωτερικών, τουλάχιστον επτά (7) ημερολογιακές ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας σε κάθε χώρα, αντιστοίχως, στο εξωτερικό.
Τα πολιτικά κόμματα ή συνασπισμοί κομμάτων, εκλογικοί συνδυασμοί των οποίων έχουν ανακηρυχθεί από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου και καταρτίζουν ψηφοδέλτιο Απόδημου Ελληνισμού, αποστέλλουν στη Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών, με δική τους μέριμνα και ευθύνη, σε δεματοποιημένες δεσμίδες των πεντακοσίων (500) ψηφοδελτίων, τα σχετικά έντυπα ψηφοδέλτια με τους υποψηφίους Απόδημου Ελληνισμού , εντός αποκλειστικής προθεσμίας πέντε (5) ημερολογιακών ημερών, από την ημερομηνία ανακήρυξης των υποψηφίων Απόδημου Ελληνισμού από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου. Η Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών, μετά την παρέλευση της προθεσμίας των πέντε (5) ημερολογιακών ημερών, συμπληρώνει τα στοιχεία παραλήπτη επί των δεματοποιημένων δεσμίδων και, στην περίπτωση αποστολών εκτός των γεωγραφικών ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποστέλλει τα σχετικά έντυπα ψηφοδέλτια με τους υποψηφίους Επικρατείας που έχουν περιέλθει εγκαίρως στην κατοχή της, στην αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών.
Το Υπουργείο Εξωτερικών, στην περίπτωση αποστολών εκτός των γεωγραφικών ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προβαίνει στην άμεση αποστολή με διπλωματικό ταχυδρομείο των δεματοποιημένων έντυπων ψηφοδελτίων και οποιουδήποτε άλλου εκλογικού υλικού απαραίτητου και χρήσιμου για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της ψηφοφορίας, τα οποία παραλαμβάνει από τη Διεύθυνση Εκλογών του Υπουργείου Εσωτερικών σε ενιαία, κλειστή συσκευασία, χωριστή για την ιδιαίτερη περιφέρεια ευθύνης κάθε πρεσβευτικής ή προξενικής αρχής όπου συστήνονται εκλογικά τμήματα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο εφοδιασμός των ελληνικών διπλωματικών και προξενικών αρχών, με τον αναγκαίο αριθμό έντυπων ψηφοδελτίων των πολιτικών κομμάτων που ανακηρύσσονται από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου και τα οποία συμμετέχουν στις εκλογές, κατά το μέρος που αφορά στους χώρους διεξαγωγής της σχετικής ψηφοφορίας εντός των γεωγραφικών ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γίνεται με φροντίδα και δαπάνες του Υπουργείου Εσωτερικών, τουλάχιστον επτά (7) ημερολογιακές ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας στο εξωτερικό.
Σε κάθε περίπτωση οι ελληνικές διπλωματικές και προξενικές αρχές οφείλουν στη συνέχεια να εφοδιάσουν με τον αναγκαίο αριθμό έντυπων ψηφοδελτίων, καθώς και κάθε άλλου αναγκαίου εκλογικού υλικού, την εφορευτική επιτροπή κάθε εκλογικού τμήματος.
ε) Για τη μορφή, το περιεχόμενο και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα των ψηφοδελτίων εφαρμόζονται οι προβλέψεις που ισχύουν για τις λοιπές εκλογικές περιφέρειες του π.δ. 26/2012.
στ) Καταργείται.
ζ) Στο ψηφοδέλτιο δεν επιτρέπονται εγγραφές και διαγραφές ενδείξεων ή ονομάτων. Αν γίνουν, θεωρούνται ότι δεν υπάρχουν και το ψηφοδέλτιο παραμένει έγκυρο, με την επιφύλαξη της διάταξης της παραγράφου 2 του άρθρου 73 του π.δ. 26/2012.
η) Καταργείται.».
Στην παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 4648/2019, περί της γνωστοποίησης υποψηφίων συνδυασμών και του προγράμματος εκλογής, οι λέξεις «κατά ψηφοδέλτια Επικρατείας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού των» και, κατόπιν νομοτεχνικών βελτιώσεων, η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:
«1. Οι υποψήφιοι της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού των κομμάτων και των συνασπισμών συνεργαζόμενων κομμάτων, οι οποίοι έχουν ανακηρυχθεί από το αρμόδιο δικαστήριο, γνωστοποιούνται αμέσως, από το Υπουργείο Εσωτερικών, στις ελληνικές διπλωματικές αρχές.».
Στην παρ. 3 του άρθρου 13 του ν. 4648/2019, περί του τρόπου ψηφοφορίας, στο πρώτο εδάφιο, οι λέξεις «το ψηφοδέλτιο της εκλογής του» αντικαθίστανται από τις λέξεις «και επιλέγει σύμφωνα με το άρθρο 72 του π.δ. 26/2012 τον συνδυασμό και τον υποψήφιο βουλευτή της επιλογής του» και η παρ. 3 διαμορφώνεται ως εξής:
«3. Στη συνέχεια, ο εκλογέας οφείλει να αποσυρθεί στον ειδικό ξεχωριστό χώρο, με τρόπο ώστε να μην τον βλέπουν, και εκεί κλείνει μυστικά μέσα στον φάκελο που του έχει δώσει η εφορευτική επιτροπή και επιλέγει σύμφωνα με το άρθρο 72 του π.δ. 26/2012 τον συνδυασμό και τον υποψήφιο βουλευτή της επιλογής του. Ο εκλογέας, αφού κολλήσει καλά τον φάκελο, επιστρέφει στην εφορευτική επιτροπή και τον επιδεικνύει στα μέλη της και στους λοιπούς παρισταμένους, ώστε να είναι βέβαιο ότι κρατάει έναν μόνο φάκελο και ύστερα τον ρίχνει στην κάλπη.».
Στην παρ. 5 του άρθρου 16 του ν. 4648/2019, περί αποσφράγισης φακέλων και διαλογής ψηφοδελτίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο εδάφιο διαγράφονται, β) προστίθεται νέο δεύτερο εδάφιο, γ) στο τέταρτο εδάφιο προστίθενται οι λέξεις «, συμπεριλαμβανομένων των σταυρών προτίμησης των υποψηφίων βουλευτών κάθε συνδυασμού,», και κατόπιν νομοτεχνικών βελτιώσεων η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:
«5. Έπειτα αρχίζει η αποσφράγιση των φακέλων και η διαλογή των ψηφοδελτίων. Για τη διαλογή εφαρμόζεται το άρθρο 91 του π.δ. 26/2012, περί διαλογής ψήφων. Μετά τον τερματισμό της διαλογής κλείνεται ο παραπάνω ειδικός πίνακας, με πράξη που γράφεται σε αυτόν και υπογράφεται από τον Πρόεδρο και τα μέλη της επιτροπής. Στην πράξη αυτή αναφέρεται το γενικό αποτέλεσμα της διαλογής, συμπεριλαμβανομένων των σταυρών προτίμησης των υποψηφίων βουλευτών κάθε συνδυασμού, για όλα τα εκλογικά τμήματα, αρμοδιότητας της οικείας ειδικής εφορευτικής επιτροπής, ανά διπλωματική περιφέρεια κατά την παρ. 3 του παρόντος. Αμέσως μετά, η επιτροπή συντάσσει άλλη πράξη στο βιβλίο πρακτικών της για το γενικό αποτέλεσμα της διαλογής, ανά διπλωματική περιφέρεια, αναλόγως με αυτά που ορίζονται στην παρ. 2 του άρθρου 93 του π.δ. 26/2012.».
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ Άρθρο
Τηρουμένων των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος, η ισχύς των άρθρων 3, 4, 6, και 10 αρχίζει από τη δημοσίευση του παρόντος νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στο παρόν Μέρος σκοπείται η θέσπιση της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των εκλογέων εκτός ελληνικής Επικράτειας με επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές.
Στο παρόν Μέρος ρυθμίζεται το ζήτημα της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος από άτομα που βρίσκονται εκτός της επικρατείας. Συγκεκριμένα, περιγράφεται η διαδικασία άσκησης του εκλογικού δικαιώματος στις βουλευτικές εκλογές από εκλογείς εκτός επικράτειας και προβλέπονται οι ειδικότερες ρυθμίσεις οι οποίες ισχύουν στη διαδικασία αυτή. Επίσης, επιλύονται ζητήματα που αφορούν τα χρονικά όρια της αποστολής του εκλογικού υλικού, από και προς τη χώρα, ενώ προβλέπεται και η αναλογική εφαρμογή των διατάξεων για την έκδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Άρθρο 14 Άσκηση εκλογικού δικαιώματος στις εθνικές εκλογές από εκλογείς εκτός επικρατείας
Σε περίπτωση διενέργειας βουλευτικών εκλογών, για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός επικρατείας εφαρμόζονται οι διατάξεις του παρόντος μέρους. Σε περίπτωση διενέργειας την ίδια ημέρα βουλευτικών εκλογών και:
α) ευρωεκλογών και / ή
β) εθνικού δημοψηφίσματος,
τυχόν φάκελοι ψηφοφορίας για τις ευρωεκλογές ή για εθνικά δημοψηφίσματα που έχουν αποσταλεί σε εκλογείς εκτός επικρατείας πριν από τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος της παρ. 1 του άρθρου 31 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί του προεδρικού διατάγματος προκήρυξης γενικών βουλευτικών εκλογών, θεωρούνται άκυροι και δεν λαμβάνονται υπόψη.
Σε περίπτωση διενέργειας την ίδια ημέρα βουλευτικών εκλογών και:
α) ευρωεκλογών και / ή
β) εθνικού δημοψηφίσματος, για κάθε εκλογική διαδικασία, ήτοι για εθνικές εκλογές, ευρωεκλογές και εθνικό δημοψήφισμα, οι ειδικοί φάκελοι ψηφοφορίας περιέχουν τα ψηφοδέλτια κάθε εκλογής και ίσο αριθμό φακέλων ψηφοφορίας. Οι αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών κατά τις παρ. 3 και 4 του άρθρου 36 του ν. 5083/2024 (Α’ 12), περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, εκδίδονται για κάθε εκλογική αναμέτρηση που διεξάγεται την ημέρα εκείνη.
Ως εκλογείς εκτός επικρατείας για τις διατάξεις του παρόντος μέρους νοούνται όσοι εκλογείς έχουν εγγραφεί στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εκλογέων επιστολικής ψήφου του άρθρου 7 του ν. 5083/2024, περί ειδικών εκλογικών καταλόγων επιστολικής ψήφου, και έχουν δηλώσει διεύθυνση αποστολής φακέλου επιστολικής ψήφου εκτός της ελληνικής επικράτειας. Οι εκλογείς του πρώτου εδαφίου αποτελούν τον εκλογικό κατάλογο κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 6 του π.δ. 26/2012 της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού της παρ. 3 του άρθρου 1 του ίδιου π.δ.
Σε περίπτωση μη ορισμού εκλογικής περιφέρειας σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 54 του Συντάγματος, τα ψηφοδέλτια επιστολικής ψήφου δεν περιλαμβάνουν τον ειδικό χώρο για την επιλογή υποψηφίων της παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 5083/2024, περί του περιεχομένου των ειδικών φακέλων ψηφοφορίας.
Ειδικά για τη διενέργεια εκλογών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος μέρους:
α) Ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής αίτησης για την εγγραφή στους ειδικούς καταλόγους εκλογέων επιστολικής ψήφου, την τροποποίηση ή ακύρωσή της, της παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 5083/2024 (Α’ 12), περί της ειδικής εφαρμογής εκλογέων που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα με επιστολική ψήφο, ορίζεται η επόμενη ημέρα από την έκδοση του π.δ. της παρ. 1 του άρθρου 31 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57), περί του προεδρικού διατάγματος προκήρυξης γενικών βουλευτικών εκλογών.
β) Η προθεσμία της παρ. 1 του άρθρου 11 του ν. 5083/2024, περί της αποστολής ειδικών φακέλων ψηφοφορίας, ορίζεται στις δώδεκα (12) ημέρες.
γ) Το στοιχείο της υποπερ. βδ) της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 5083/2024, περί του περιεχομένου των ειδικών φακέλων ψηφοφορίας, δύναται να μην περιλαμβάνει τον κατάλογο υποψηφίων. Στην περίπτωση αυτή, ο κατάλογος υποψηφίων ανά συνδυασμό σε αλφαβητική σειρά και με ξεχωριστή αύξουσα αρίθμηση ανά συνδυασμό, όπως αυτοί έχουν ανακηρυχθεί, αναρτάται την ημέρα της ανακήρυξης στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η αποστολή των φακέλων σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 5083/2024 πραγματοποιείται μόνο στους εκλογείς της παρ. 3 του άρθρου 14 του παρόντος.
Για τη διενέργεια εκλογών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Μέρους, το ψηφοδέλτιο των εθνικών εκλογών τυπώνεται όπως περιγράφεται στην παρ. 2 του άρθρου 12 του ν. 5083/2024 (Α’12), περί του περιεχομένου ειδικών φακέλων ψηφοφορίας, περιλαμβάνοντας ειδικό χώρο για την επιλογή υποψηφίων της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Η ψήφος των εκλογέων εκτός επικρατείας υπολογίζεται ως αποτέλεσμα της εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού και ως προς τη δύναμη κάθε εκλογικού συνδυασμού για τις διαδικασίες της παρ. 1 του άρθρου 99, περί συμμετοχής στην κατανομή εδρών και καθορισμού των εδρών κάθε εκλογικού σχηματισμού στην επικράτεια, και των παρ. 1 έως 3 του άρθρου 100, περί κατανομής εδρών επικρατείας και κατανομής εδρών στις εκλογικές περιφέρειες, του π.δ. 26/2012 (Α’ 57). Για τον σκοπό αυτό η Ανώτατη Εφορευτική Επιτροπή του άρθρου 101 του π.δ. 26/2012, περί Ανώτατης Εφορευτικής Επιτροπής και αρμοδιοτήτων αυτής, συμπεριλαμβάνει τον πίνακα αποτελεσμάτων του άρθρου 27 του ν. 5083/2024 στην εκλογική δύναμη κάθε συνδυασμού.
Όπου στις διατάξεις των άρθρων 99 και 100 του π.δ. 26/2012 γίνεται αναφορά σε «εκλογικά τμήματα εξωτερικού», νοούνται τα εκλογικά τμήματα του άρθρου 10 του ν. 5083/2024.
Εφόσον τεθεί σε ισχύ το παρόν Μέρος, το άρθρο 10, περί της προσαρμογής των διατάξεων του ν. 4648/2019 για τη διευκόλυνση της άσκησης του εκλογικού δικαιώματος των εκλογέων που βρίσκονται εκτός της ελληνικής επικράτειας δεν εφαρμόζεται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ ΚΑΤΑΡΓΟΥΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Άρθρο 17 Καταργούμενες διατάξεις Μέρους Β’
Τα άρθρα 1 έως 16, 19, 20 και 22 έως 24 του ν. 4648/2019 (Α’ 205) καταργούνται.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΜΕΡΟΥΣ Β΄
Άρθρο 18 Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του Μέρους Β΄ αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Τα άρθρα του μέρους αυτού εφαρμόζονται από τις αμέσως επόμενες γενικές βουλευτικές εκλογές, οποτεδήποτε και αν αυτές διεξαχθούν, τηρουμένων των προϋποθέσεων της παρ. 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος, περί ανάδειξης και συγκρότησης της Bουλής, ήτοι της υπερψήφισης του παρόντος άρθρου από την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών.
ΜΕΡΟΣ Γ΄ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ
Άρθρο 19 Έναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός αν άλλως ορίζεται σε επιμέρους διατάξεις.
Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 09:00.
