Σε εντατικούς ελέγχους και διασταυρώσεις των μεταφορών χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών προχωρά η ΑΑΔΕ, εστιάζοντας σε συναλλαγές που ενδέχεται να κρύβουν άτυπες δωρεές. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις περιπτώσεις κοινών λογαριασμών, όταν ένας συνδικαιούχος μεταφέρει ή αναλαμβάνει χρήματα χωρίς να μπορεί να τεκμηριώσει ότι έχει συμβάλει ο ίδιος στη δημιουργία του συγκεκριμένου υπολοίπου.
Η ύπαρξη κοινού τραπεζικού λογαριασμού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η διακίνηση των χρημάτων απαλλάσσεται από τη φορολογία. Με βάση το ισχύον φορολογικό πλαίσιο, εφόσον διαπιστωθεί ότι ο συνδικαιούχος που κινεί τα χρήματα δεν έχει συμμετάσχει στον σχηματισμό του υπολοίπου, η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως άτυπη δωρεά.
Στο πλαίσιο του ελέγχου εξετάζεται επίσης εάν τα χρήματα καταλήγουν σε ατομικό λογαριασμό, στον οποίο ο συγκεκριμένος συνδικαιούχος έχει αποκλειστική πρόσβαση, αλλά και εάν υπάρχουν επαρκή και τεκμηριωμένα δικαιολογητικά που να αποδεικνύουν διαφορετική αιτία για τη μεταφορά. Όταν αυτά τα στοιχεία δεν υπάρχουν, οι φορολογικές αρχές προχωρούν στον καταλογισμό του προβλεπόμενου φόρου δωρεάς.
Οι πέντε παγίδες που μπορεί να οδηγήσουν σε φορολογικό έλεγχο
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους φορολογούμενους σε πέντε βασικές περιπτώσεις που αφορούν τη διαχείριση και τη μεταφορά χρημάτων.
1. Γονικές παροχές και δωρεές σε συγγενείς πρώτου βαθμού
Το αφορολόγητο όριο για γονικές παροχές και δωρεές προς συγγενείς πρώτου βαθμού ανέρχεται στις 800.000 ευρώ. Η απαλλαγή, ωστόσο, ισχύει μόνο όταν η μεταφορά των χρημάτων πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του τραπεζικού συστήματος και έχει προηγηθεί η υποβολή της απαιτούμενης δήλωσης.
2. Η παγίδα των μετρητών
Η χρήση μετρητών αποτελεί μία από τις συχνότερες περιπτώσεις που οδηγούν σε απώλεια του αφορολόγητου. Εάν η μεταφορά ή η παράδοση των χρημάτων γίνει με μετρητά, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται και επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
3. Οι καθημερινές μεταφορές μικροποσών
Μεταφορές μικρών ποσών για καθημερινές ανάγκες, όπως το χαρτζιλίκι ή η κάλυψη τρεχουσών αναγκών προστατευόμενων μελών μέσω IRIS, κατά κανόνα δεν αντιμετωπίζονται από τις φορολογικές αρχές ως δωρεές, εφόσον παραμένουν μέσα στα συνήθη όρια.
4. Οι αλυσιδωτές μεταφορές μεταξύ συγγενών
Αυστηρούς ελέγχους πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ και στις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών. Όταν διαπιστώνεται ότι παρεμβάλλονται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου να παρακαμφθούν τα αφορολόγητα όρια, η συναλλαγή επανεξετάζεται και επιβάλλεται φόρος 20%.
5. Οι κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα
Στους κοινούς λογαριασμούς όπου συμμετέχουν τρίτα πρόσωπα, ο έλεγχος επικεντρώνεται στον πραγματικό δικαιούχο των χρημάτων, στο πρόσωπο που τελικά ωφελήθηκε από τη μεταφορά και στο εάν προέκυψε έμμεση δωρεά προς κάποιον που δεν δικαιούται αφορολόγητο.
Οι φορολογικοί συντελεστές
Το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας αλλά και από το εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Για συγγενείς πρώτου βαθμού που δεν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, όπως συμβαίνει στην περίπτωση μεταφοράς χρημάτων με μετρητά, επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, χωρίς αφορολόγητο όριο.
Για συγγενείς δεύτερου βαθμού, στους οποίους περιλαμβάνονται αδέλφια, ανιψιοί και θείοι, ο φόρος ανέρχεται σε 20% από το πρώτο ευρώ. Σε περιπτώσεις πιο μακρινής συγγένειας ή όταν η μεταφορά πραγματοποιείται μεταξύ μη συγγενικών προσώπων, ο φορολογικός συντελεστής κλιμακώνεται και μπορεί να φτάσει έως και το 40%.
Εάν ο φορολογούμενος δεν είναι σε θέση να προσκομίσει τα απαραίτητα παραστατικά που τεκμηριώνουν την αιτία της μεταφοράς, η ΑΑΔΕ απορρίπτει τους ισχυρισμούς περί αφορολόγητου και προχωρά στην άμεση βεβαίωση των φόρων που αναλογούν.
Η διαφάνεια στις τραπεζικές συναλλαγές, η έγκαιρη υποβολή των απαιτούμενων δηλώσεων και η διατήρηση των παραστατικών που αποδεικνύουν την προέλευση των χρημάτων αποτελούν τα βασικά όπλα των φορολογουμένων, ώστε να αποφύγουν απρόβλεπτες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Πηγή φωτογραφίας: pexels.com