Έχουμε στο μυαλό μας τους Αρχαίους Έλληνες να περπατούν στην αγορά με λευκούς χιτώνες, απαγγέλλοντας ποίηση και συζητώντας για την υψηλή φιλοσοφία.
Όμως, όταν τα αίματα άναβαν στον δρόμο, το λεξιλόγιό τους δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από το σημερινό. Η αρχαία ελληνική γλώσσα διέθετε μια πλούσια και άκρως ευφάνταστη γκάμα από βρισιές, που κάλυπταν από τον απλό εκνευρισμό μέχρι την απόλυτη χυδαιότητα.
Πώς προέκυψε η λέξη βωμολοχία;
Σήμερα, όταν μιλάμε για βωμολοχία, εννοούμε την αισχρολογία. Η προέλευσή της, ωστόσο, κρύβει μια ολόκληρη κοινωνική εικόνα της αρχαιότητας.
Μετά τις θυσίες στους ναούς, τα κρέατα των ζώων μοιράζονταν. Γύρω από τους βωμούς μαζεύονταν επαίτες, οι οποίοι παραμόνευαν για μια μερίδα. Ο επαίτης αυτός ονομαζόταν βωμολόχος από το «βωμός» και το ρήμα «λοχάω» (παραμονεύω, ενεδρεύω). Όταν ήταν πεινασμένος και ανυπόμονος, και ο υπεύθυνος της θυσίας αργούσε να του δώσει κρέας, ο θρασύς επαίτης άρχιζε να επιτίθεται λεκτικά.
Αυτή η άγρια, μη κόσμια συνομιλία κατέληγε σε χυδαίες εκφράσεις και τσακωμούς μπροστά στον βωμό. Η αισχρή αυτή στιχομυθία πήρε τελικά την ονομασία βωμολοχία, περιγράφοντας μέχρι και σήμερα τη λεκτική χυδαιότητα.
Η λέξη που είπαν οι Σπαρτιάτες και σταμάτησε έναν ολόκληρο πόλεμο
Ας δούμε 10 αρχαίες λέξεις και εκφράσεις που αποδεικνύουν ότι οι πρόγονοί μας ήξεραν να προσβάλλουν με περίτεχνο στυλ:
- Ρωποπερπερήθρας: Ίσως η πιο ηχηρή λέξη για τον φλύαρο. Προέρχεται από το «ρώπος» (φτηνόπραγμα) και το «πέρπερος» (φλυαρία), περιγράφοντας αυτόν που αραδιάζει συνεχώς ανοησίες.
- Γυναικοπίπης: Ο αρχαίος μπανιστιρτζής. Προκύπτει από τη γυναίκα και το ρήμα «οπιπτεύω» (παρακολουθώ επίμονα).
- Πιθηκαλώπηξ: Ο πανούργος και δόλιος, αυτός που συνδυάζει την πονηριά της αλεπούς με τη συμπεριφορά του πιθήκου.
- Λέχριος: Μια λέξη που ταξίδεψε αναλλοίωτη στους αιώνες για να φτάσει στον σημερινό «λεχρίτη».
- Κόπριος: Ο εντελώς τιποτένιος, ο άνθρωπος που η αξία του δεν διαφέρει από την κοπριά.
- Σκωραμίς: Ο απατεώνας και το κάθαρμα, μια βαριά βρισιά της εποχής για ανθρώπους του υποκόσμου.
- Χαλκιδίτις: Η γυναίκα που εκδιδόταν για ένα μόνο χάλκινο νόμισμα, υποδηλώνοντας την πολύ φθηνή πόρνη.
- Δρομάς: «Εκείνη του δρόμου». Άλλη μια έκφραση που επιβιώνει αυτούσια στη σύγχρονη αργκό.
- Έκφαυλος: Ο εντελώς ατιμασμένος, ο άνθρωπος δίχως καμία ηθική υπόσταση.
- Βδέω: Ρήμα που σημαίνει βρωμάω ή πέρδομαι, συχνά σε χρήση για να μειώσουν ή να προσβάλλουν την παρουσία κάποιου.
(Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου «Τα βρωμόλογα των αρχαίων Ελλήνων» του Μάριου Βερέττα)
Μήπως μιλάς… αρχαία ελληνικά; 43 λέξεις και εκφράσεις που το αποδεικνύουν