Ο Κόδρος ήταν μία από τις μικρότερες αλλά ενδιαφέρουσες αντιστασιακές οργανώσεις της περιόδου της Γερμανικής Κατοχής. Δεν ανήκε στις μαζικές οργανώσεις που κυριάρχησαν στην ιστορία της Αντίστασης, όμως η δράση του εντάσσεται σε ένα κρίσιμο πεδίο: τις δολιοφθορές, την κατασκοπεία και τα δίκτυα διαφυγής. Δηλαδή σε εκείνη την αθέατη πλευρά του πολέμου όπου οι πληροφορίες, οι επαφές και οι μυστικές διαδρομές μπορούσαν να αποδειχθούν εξίσου σημαντικές με μια μάχη.
Η οργάνωση είχε φιλοβασιλικό χαρακτήρα. Ιδρυτής της ήταν ο Παναγιώτης Λυκουρέζος, πρόσωπο που συνδεόταν με την ομάδα η οποία εξέδιδε την εφημερίδα «Ελληνικό Αίμα». Η σύνδεση αυτή δείχνει ότι ο Κόδρος δεν εμφανίστηκε σε πολιτικό κενό. Ανήκε στον ευρύτερο χώρο των αντιστασιακών ομάδων που είχαν εθνικό, φιλοβασιλικό και αντικατοχικό προσανατολισμό, μακριά από τον εαμικό χώρο.
Ο Κόδρος άρχισε να δρα ως αντιστασιακή οργάνωση από τον Οκτώβριο του 1942. Η χρονική στιγμή είναι σημαντική. Το 1942 ήταν η περίοδος κατά την οποία η Αντίσταση στην Ελλάδα άρχισε να οργανώνεται πιο συστηματικά. Οι πρώτες αυθόρμητες αντιδράσεις της Κατοχής έδιναν σταδιακά τη θέση τους σε δίκτυα με στόχους, επαφές, συνδέσεις με το εξωτερικό και συγκεκριμένες αποστολές. Σε αυτό το περιβάλλον, οργανώσεις όπως ο Κόδρος κάλυπταν ανάγκες που δεν φαίνονταν πάντα δημόσια, αλλά ήταν απαραίτητες για τον συμμαχικό αγώνα.
Η οργάνωση λειτουργούσε με βάση εντολές από το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Αυτό σημαίνει ότι η δράση της συνδεόταν με τον ευρύτερο συμμαχικό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Μέση Ανατολή ήταν τότε βασικό κέντρο της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης, των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων που συνέχιζαν τον πόλεμο και των βρετανικών υπηρεσιών που συντόνιζαν δίκτυα πληροφοριών και σαμποτάζ στα κατεχόμενα Βαλκάνια.
Το αντικείμενο της δράσης του Κόδρου δείχνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του. Οι οργανώσεις δολιοφθορών και κατασκοπείας δεν στηρίζονταν στη μαζικότητα. Δεν χρειάζονταν χιλιάδες μέλη ούτε δημόσια παρουσία. Χρειάζονταν εμπιστοσύνη, πειθαρχία, μυστικότητα και ανθρώπους ικανούς να μεταφέρουν πληροφορίες ή να οργανώνουν αποστολές χωρίς να τραβούν την προσοχή των κατοχικών αρχών. Μια λανθασμένη κίνηση μπορούσε να οδηγήσει σε συλλήψεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις.
Σημαντικό κομμάτι της δράσης τέτοιων οργανώσεων ήταν τα δίκτυα διαφυγής. Στην κατεχόμενη Ελλάδα υπήρχαν στρατιωτικοί, φυγάδες, καταδιωκόμενοι, μέλη συμμαχικών αποστολών και πρόσωπα που έπρεπε να περάσουν από τη χώρα προς ασφαλέστερες περιοχές ή προς τη Μέση Ανατολή. Η οργάνωση μιας διαφυγής απαιτούσε επαφές, κρησφύγετα, πλαστά ή κρυφά έγγραφα, μετακινήσεις, μεταφορικά μέσα και ανθρώπους πρόθυμους να ρισκάρουν. Ο Κόδρος εντασσόταν σε αυτόν τον κόσμο της σιωπηλής αλλά επικίνδυνης αντιστασιακής δράσης.
Παράλληλα, η κατασκοπευτική διάσταση της οργάνωσης είχε μεγάλη σημασία. Οι Σύμμαχοι χρειάζονταν πληροφορίες για κινήσεις γερμανικών και ιταλικών στρατευμάτων, εγκαταστάσεις, λιμάνια, μεταφορές, επικοινωνίες και στρατιωτικούς στόχους. Τέτοιες πληροφορίες μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε επιχειρήσεις σαμποτάζ, αεροπορικούς βομβαρδισμούς, αποστολές ειδικών δυνάμεων ή σχεδιασμό ευρύτερων κινήσεων. Ο Κόδρος, ως δίκτυο συνδεδεμένο με το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, φαίνεται να είχε ακριβώς αυτόν τον ρόλο.
Η φιλοβασιλική ταυτότητα της οργάνωσης πρέπει επίσης να ιδωθεί στο πλαίσιο της εποχής. Η Αντίσταση δεν ήταν πολιτικά ομοιογενής. Υπήρχαν οργανώσεις αριστερές, δημοκρατικές, φιλελεύθερες, βενιζελικές, φιλοβασιλικές, εθνικιστικές ή κυρίως στρατιωτικές. Ο Κόδρος ανήκε στον χώρο που έβλεπε την ελληνική συνέχεια μέσα από τη σύνδεση με την εξόριστη κυβέρνηση, τον βασιλικό θεσμό και τους Συμμάχους. Αυτό τον διαφοροποιούσε από το ΕΑΜ και από οργανώσεις που είχαν διαφορετικό όραμα για τη μεταπολεμική Ελλάδα.
Τα διαθέσιμα στοιχεία για τον Κόδρο δεν είναι πολλά. Αυτό είναι συνηθισμένο για μικρές μυστικές οργανώσεις της Κατοχής. Όσο πιο αποτελεσματικό ήταν ένα δίκτυο πληροφοριών, τόσο λιγότερα δημόσια ίχνη άφηνε. Σε αντίθεση με μαζικές οργανώσεις που εξέδιδαν προκηρύξεις, είχαν στρατιωτικά τμήματα και έντονη πολιτική παρουσία, οργανώσεις όπως ο Κόδρος λειτουργούσαν περισσότερο στη σκιά. Η ιστορία τους συχνά σώζεται αποσπασματικά, μέσα από αναφορές, αρχεία ή μαρτυρίες.
Παρά τη σχετική αφάνεια, ο Κόδρος φωτίζει ένα βασικό στοιχείο της Ελληνικής Αντίστασης: τον ρόλο των δικτύων που συνέδεαν την κατεχόμενη Ελλάδα με το εξωτερικό. Η χώρα δεν ήταν αποκομμένη. Μέσα από ασυρμάτους, αγγελιαφόρους, θαλάσσιες διαδρομές, μυστικές επαφές και οργανώσεις πληροφοριών, η Ελλάδα παρέμενε μέρος του συμμαχικού πολέμου. Ο Κόδρος ήταν μία από τις οργανώσεις που υπηρέτησαν αυτή τη σύνδεση.
Η ιστορία του δεν είναι εντυπωσιακή με τον τρόπο που είναι μια μεγάλη μάχη ή μια μαζική εξέγερση. Είναι όμως χαρακτηριστική της αθέατης Αντίστασης: της Αντίστασης που δρούσε με κωδικά ονόματα, μυστικές εντολές, κρυφές διαδρομές και ανθρώπους που ήξεραν ότι η επιτυχία τους εξαρτιόταν από το να μη γίνουν γνωστοί.